Landsknechten en Turken

Vorige Volgende

Spring naar
Lees meer
Ingekleurde prenten
12
00:12

Ingekleurde prenten

Ingekleurde grafiek is in de meeste prentenkabinetten maar spaarzaam vertegenwoordigd. Het adagium ‘prenten verven, is prenten bederven’ heeft grote invloed gehad op de verzamelgeschiedenis. De landsknechten- en Turkenreeksen maken echter in één oogopslag duidelijk dat dergelijke houtsneden van meet af aan bedoeld waren om te worden ingekleurd. De transparante waterverf zorgde voor een subtiel koloriet, dat op geen enkele wijze afbreuk doet aan het grafische karakter. Sterker nog, alleen zo komen de kostuums werkelijk uit de verf en de figuren pas goed tot leven.
De kunstenaars
35
00:35

De kunstenaars

De houtsneden werden ontworpen door de Neurenbergse kunstenaars Sebald Beham (1500-1550), Erhard Schön (ca. 1491-1542), Niklas Stoer (ca. 1500-1562/63) en Peter Flötner (ca. 1485-1546). Hun werk is representatief voor de ongekende bloei van de prentkunst tijdens de Duitse renaissance. Die bloei was vooral te danken aan Albrecht Dürer. De door Dürer ontwikkelde technische en stilistische vernieuwingen werden al snel opgepakt door zijn tijdgenoten, vooral in zijn woonplaats Neurenberg. In de eerste decennia van de 16de eeuw werd deze stad een centrum van prentkunst. Behalve de traditionele religieuze onderwerpen gingen de Neurenbergse prentkunstenaars ook nieuwe thema’s uitbeelden, zoals boerentaferelen en scènes uit het dagelijks leven.
Landsknechten
46
00:46

Landsknechten

Duitse en Zwitserse huursoldaten behoorden in de vroege 16de eeuw tot de alledaagse werkelijkheid. Reizend van slagveld naar slagveld trokken zij door heel Europa. De piek en de hellebaard vormden de belangrijkste wapens voor deze infanteristen die door verschillende vorsten werden ingezet, in het bijzonder tijdens de ‘Italiaanse oorlogen’ tussen Habsburg en Frankrijk. Landsknechten waren gevreesd, zowel op het slagveld als daarbuiten. Wanneer zij hun soldij niet op tijd ontvingen, vormden ze een bedreiging voor de burgerbevolking. Tegelijkertijd fascineerden zij door hun vrijgevochten bestaan en hun afwijkende gedrag. Bovendien vielen ze op vanwege hun extravagante kledij.
Beleg van Wenen
111
01:51

Beleg van Wenen

De prentreeks met Turkse soldaten en hun leiders staat in verband met de opkomst van het Ottomaanse rijk, dat sinds 1453 Constantinopel (het huidige Istanbul) als hoofdstad had. Onder sultan Suleiman de Grote rukten de strijdkrachten op naar het centrum van Europa, waarbij in 1526 het koninkrijk Hongarije viel in de Slag bij Mohács. In september 1529 belegerden de Turken Wenen, de hoofdstad van de Habsburgse erflanden. Dit bracht een schok teweeg in christelijk Europa, want het was maar de vraag of hun opmars nog was te stuiten. Uiteindelijk liep het Beleg van Wenen uit op een drama voor de Turken. Het bracht de Ottomaanse expansie in Europa voorlopig tot stilstand.

Video marked successfully. You can go to your favorites now.

Plaats onderstaande code op de gewenste plaats in uw pagina.


                <div id="arttube-landsknechten-en-turken"><!-- ArtTube Player--></div>

                <script type="text/javascript" src="http://arttube.boijmans.nl/media/arttube/behaviour/swfobject/swfobject.js"></script>

                <script type="text/javascript" src="http://arttube.boijmans.nl/media/arttube/behaviour/fab/boijmans/arttube/embedded-player.js"></script>

                <script type="text/javascript">

                    arttubePlayer({
                    containerId:'arttube-landsknechten-en-turken',
                    sd:'mp4:curatorschoice_turkenenlandsknechten_nl_kl.mp4',
                    hd:'mp4:curatorschoice_turkenenlandsknechten_nl_gr.mp4',
                    bg:'/media/uploads/video_groot/SS_Turken_680x362.jpg',
                    width:520,
                    height:310
                    })

                </script>

Landsknechten en Turken

Museum Boijmans Van Beuningen heeft in 2010 twee bijzondere reeksen ingekleurde houtsneden verworven uit een particuliere collectie. In deze video vertelt conservator Prenten en Tekeningen Peter van der Coelen over deze bijzondere aanwinst. De prenten werden rond 1530 gemaakt door de Duitse kunstenaars Sebald Beham, Erhard Schön, Niklas Stoer en Peter Flötner. De ene reeks bestaat uit twintig bladen met ‘landsknechten’: Zwitserse en Duitse huursoldaten die een sleutelrol speelden in de oorlogsvoering van die tijd. Ze zijn uitgedost in de extravagante kleding waar ze om bekend stonden. De andere reeks, met voorstellingen van Turkse soldaten en hun leiders, is van grote cultuurhistorische waarde. Het Ottomaanse Rijk was in opkomst en zijn troepen rukten op naar het hart van Europa, waarbij in 1529 Wenen werd belegerd. De prentenreeks laat de angst maar ook de fascinatie voor de machtige vijand zien, met exotisch geklede soldaten te paard of op een dromedaris.