Boijmans TV aflevering 10. Toekomst van de kunst
- Spring naarLees meer
-
Kees van Dongen
Kees van Dongen (1877-1968) was een kunstenaar uit Delfshaven, bij Rotterdam, die dol was op vrouwen, een passie had voor schilderen en intens hield van het moderne stadse leven. Hij zag de wilde kleuren die hij in zijn schilderijen gebruikte ontstaan in de nacht, wanneer mensen hun dagelijkse beslommeringen achter zich lieten en zich verloren in dans, muziek, en allerlei soorten vertier. Van Dongen maakte ook veel portretten. Hij had een gave, een speciaal oog dat in staat was om de persoonlijkheid van iemand te vertalen naar kleuren op een doek. Voor de tentoonstelling De grote ogen van Kees van Dongen zijn schilderijen van overal ter wereld uit openbare en particuliere collecties in Museum Boijmans Van Beuningen bijeen gebracht. Bij de tentoonstelling is een uitvoerige catalogus verschenen, geschreven door kunsthistorica Anita Hopmans. Zij is tevens de verteller in een korte documentaire over de kunstenaar. De tentoonstelling is te zien tot en met 23 januari 2011.
-
Espressobar
In de zomer van 2009 realiseerden de kunstenaars van Antistrot muurschilderingen in de espressobar van Museum Boijmans Van Beuningen: cartoonachtige beelden in paarsroze, groen en grijs, die voortkomen uit de populaire beeldcultuur. In de cyclus, getiteld Hidden Track, spelen wilde dieren een hoofdrol. De schilderingen zijn nog te bewonderen tot 3 januari 2011.
-
Wild zelfportret
Kees van Dongen schilderde dit zelfportret in zijn fauvistische, ‘wilde’ periode; dat wil zeggen ergens tussen 1905 en 1910. Waarschijnlijk maakte hij het in het atelier naast de Folies Bergère dat hij eind 1908 betrok. Door de generator van het variététheater had Van Dongen elektrisch licht in zijn atelier. Hoe bijzonder dat was blijkt wel uit de brieven en krantenverslagen van mensen die hem in die tijd bezochten. Het is heel goed mogelijk dat Van Dongen bij het schilderen van zijn zelfportret rood licht gebruikte en zo op een humoristische manier verbeeldde wat critici in dezelfde tijd over hem schreven: dat hij een schilder was van bordelen, ontucht en opgetrokken rokken. Maar Van Dongen was ook een gecultiveerd en belezen man, met een grote belangstelling voor vreemde culturen en andere denkwijzen. Voor hem betekenden de verschillende tinten rood en het opvallende geel, ongetwijfeld meer dan alleen betaalde liefde en gevallen vrouwen.
-
Een vrouw als een berg
Dit schilderij van Kees van Dongen hing op de Salon des Indépendants van 1911 bij de kubisten in de erezaal. De vraag is: waarom? Het schilderij heeft helemaal niets kubistisch. Wilden de kubisten hun analytische, in de Franse traditie wortelende werkwijze afzetten tegen het inmiddels verouderde wellustige schilderen van de Nederlander? Of zagen de kubisten dat Van Dongen, net als zij zelf, eer betoonde aan Cézanne? De schaduw van de vrouw op de kussens is namelijk precies hetzelfde als de vorm van de door Cézanne zo vaak geportretteerde Mont St. Victoire. De critici waren lovend over Van Dongens schilderij. Zij bespraken de half ontklede dame op haar rijk versierd bekleedde divan, als een metafoor voor de verleidelijkheid van de schilderkunst zelf.
-
De bonte chimera
Van Dongen maakte dit schilderij in 1895, toen hij 18 jaar oud was, en liet het toen hij naar Parijs vertrok achter in zijn ouderlijk huis in Delfshaven. Tijdens een lang verblijf in Nederland in 1907 beschilderde hij de achtergrond opnieuw. Daarna nam hij het doek mee naar Parijs en gaf het vanaf dat moment steeds een prominente plaats in zijn atelier. Wat betekende De bonte chimera voor hem? Een chimera is een mythologisch monster met de kop van een leeuw, het lichaam van een geit en de staart van een slang. In de biologie betekent chimera een vermenging van twee soorten. De chimera van Van Dongen is een mengsel van een paard en een koe. Het paard is een edel en intelligent dier dat in alle culturen voorkomt en staat voor elementaire kracht en schoonheid. Van Dongen gaf dit paard echter de vacht van zo’n typisch Hollandse weidedier, dat loom kijkt, loeiend klinkt en schonkig beweegt. Zag Van Dongen dit schilderij als een soort zelfportret? Als een verbeelding van de nuchtere Hollander die zich tegelijk een ambitieus steigerende wereldburger voelt?
-
Antistrot
Antistrot bestond van 1996 tot 2009. Een Amerikaanse verslaggeefster noemde Antistrot een ‘visual band’, niet alleen omdat deze groep beeldend kunstenaars te werk ging als een rockpunkband, maar ook omdat de schilderingen, projecten en performances voortkomen uit èn aansluiten bij de populaire cultuur van de massamedia. De harde kern van Antistrot kwam van de afdeling illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie. Ze vonden elkaar in hun afkeer van het ouderwetse regime dat op deze afdeling werd gevoerd. De groep begon met het produceren van tijdschriftjes die op straat werden uitgedeeld. Antistrot heeft in Rusland, Amerika en Japan contact gelegd met gelijkgezinde kunstenaars en daar deel genomen aan festivals en manifestaties. Veel plezier en veel bier, getuige de videoverslagen op myspace. De groep is nu uiteengevallen in: 1. 3RDWARD = David Elshout, Marco Kruyt, Johan Kleinjan 2. Studio Knakworst = Charlie Dronkers, Bruno Ferro Xavier Da Silva, Michiel Walrave, Silas Schletterer, Johan Kleinjan. Paul Borchers woont en werkt inmiddels in Nieuw Zeeland.
-
La Commode
Op La Commode overheersen de kleuren rood, geel en blauw en je kan het schilderij bovendien beschrijven als een compositie van geometrische kleurvlakken. Had Van Dongen misschien iets te maken met Piet Mondriaan? Ja en nee. Toen Van Dongen dit schilderij maakte, woonde Mondriaan bij hem in Parijs om de hoek. Mondriaan kwam bij hem dansen in het atelier en beide kunstenaars hadden interesse in Oosterse filosofie en religie. Bij Mondriaan is dat duidelijk zichtbaar in het Evolutietriptiek van 1911; zowel de voorstelling als de kleur zijn symbolisch. Bij La Commode gebruikte Van Dongen de drie primaire kleuren op dezelfde manier. Daarbij zag hij rood als de kleur van het materiële leven, de liefde en de harsttocht; blauw als de kleur van spiritualiteit, goddelijkheid en trouw. Geel kon zowel licht en hoop betekenen, als verraad en afgunst. De voorstelling van La Commode lijkt betrekking te hebben op liefdesperikelen; op het naderende einde van zijn relatie met Augusta Preitinger en het begin van een nieuw (liefdes)leven achter de gele deur.
-
À la Galette
Elk voorjaar werd in Parijs de Salon des Indépendants georganiseerd. Dat was een grote tentoonstelling van eigentijdse kunst, waarop kunstenaars hun nieuwste artistieke verkenningen konden laten zien. Op de Salon des Indépendants van 1906 toonde Van Dongen een heel groot schilderij met de titel: À la Galette. Het doek oogstte nogal wat kritiek. De critici vonden dat Van Dongen de kunst verlaagde door het ‘uitvaagsel’ als onderwerp te kiezen en dansende meiden te schilderen als ‘monsters van leelijkheid’. Daarbij hield hij zich helemaal niet aan de regels van de schilderkunst. Van Dongen was een ‘Hollander’ die bewust tegen de goede smaak in ging, aldus de Franse critici. Dankzij een foto bij een van de kritieken weten we dat het schilderij dat Bregje hier bespreekt een stuk is van dit grote doek uit 1906.
-
Bezuinigingen
Het kabinet Rutte wil 200 miljoen euro bezuinigen op de kunstensector. Vanuit de sector is geprotesteerd met een openbaar debat en wordt een landelijke actie voorbereid. Bij het debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring op 26 oktober 2010 heeft Rutte vastgehouden aan zijn voornemen.
Gereedschappen
bewaar
Video marked successfully. You can go to your favorites now.
stuur door
Twitter
Digg it
Facebook
StumbleUpon
Yahoo!
del.icio.us
Google
Gmail
Reddit
Windows Liveembed
Plaats onderstaande code op de gewenste plaats in uw pagina.
<div id="arttube-boijmans-tv-aflevering-10-toekomst-van-de-kunst"><!-- ArtTube Player--></div>
<script type="text/javascript" src="http://arttube.boijmans.nl/media/arttube/behaviour/swfobject/swfobject.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://arttube.boijmans.nl/media/arttube/behaviour/fab/boijmans/arttube/embedded-player.js"></script>
<script type="text/javascript">
arttubePlayer({
containerId:'arttube-boijmans-tv-aflevering-10-toekomst-van-de-kunst',
sd:'mp4:Afl10_kl.mp4',
hd:'mp4:Afl10_gr.mp4',
bg:'/media/uploads/video_groot/SS_Afl10_680x382.jpg',
width:520,
height:310
})
</script>
Boijmans TV aflevering 10. Toekomst van de kunst
Grote schoonmaak voor een nieuw begin. Dat is de filosofie van de harde kern van Antistrot. In aflevering 10 van Boijmans TV gaan de overgebleven kunstenaars van dit Rotterdamse kunstenaarscollectief daarom hun orgeltje – teder symbool voor een snel en luisterrijk verleden - met bijl, hakmes en kettingzaag te lijf. Beveiliger Arie, op zoek naar zijn collega Mandy, begrijpt deze drang tot destructie niet. Zo’n performance mag dan kunst zijn; hij trekt lang niet zo veel publiek als de oude schilderijen van Kees van Dongen. Maar, zo vertelt gids Bregje aan het gezelschap van kunstminnende dames dat zij door de overzichtstentoonstelling van deze Fransman uit Delfshaven leidt, ook Kees van Dongen sneed wel eens een schilderij aan stukken. Zijn filosofie? Zes schilderijen leveren meer op dan één schilderij. En waar is Mandy? Als ze uiteindelijk – veel te laat! - achter de balie verschijnt, is Arie al lang op zijn post. Dan, tussen al die duizenden mensen die kaartjes voor ‘De grote ogen van Kees van Dongen’ kopen, ontmoet Mandy een andere man die haar hart raakt. Het is Marco, de vader van Jordi. Hij gaat in de toekomst ongetwijfeld vaker kijken naar kunst.
met dank aan
 |
 |
 |
|
Mede mogelijk gemaakt door:
 |
 |
 |
